#Harivamsha Maha Puranam - Part 2 - Vishnu Parva
Chapter 89 - Chalika Sport
Itranslated by K S Ramachandran, ramachandran_ksr @ yahoo.ca
January 3, 2009.##
Further proof-read by Gilles Schaufelberger schaufel @ wanadoo.fr
If you find any errors compared to Chitrashala Press edn,
send corrections to A. Harindranath harindranath_a @ yahoo.com
--------------------------------------------------------------
atha ekonanavatitamo.adhyAyaH
ChAlikyakrIDA
vaishampAyana uvAcha
reme balashchandanapa~NkadigdhaH
kAdambarIpAnakalaH pR^ithushrIH |
raktekShaNo revatimAshrayitvA
pralambabAhuH skhalitaH prapAtaH |2-89-1
nIlAmbudAbhe vasane vasAna-
shchandrAMshugauro madirAvilAkShaH |
rarAja rAmo.ambudamadhyametya
sampUrnabimbo bhagavAnivenduH ||2-89-2
vAmaikakarNAmalakuNDalashrIH
smeranmanoj~nAbjakR^itAvatamsaH |
tiryakkaTAkShaM priyayA mumoda
rAmo mukhaM chArvabhivIkShyamANaH ||2-89-3
athAj~nayA kaMsanikumbhashatro-
rudArarUpo.apsarasAM gaNAH saH |
draShTuM mudA revatimAjagAma
velAlayam svargasamAnamR^iddhyA ||2-89-4
tAM revatIM chApyatha vApi rAmaM
sarvA namaskR^itya varA~NgayaShTyaH |
vAdyAnurUpaM nanR^ituH sugAtryaH
samantato.anyA jagire cha samyak ||2-89-5
chakrustathaivAbhinayena labdhaM
yathAvadeShAM priyamarthayuktam |
hR^idyAnukUlaM cha balasya tasya
tathAj~nayA raivatarAjaputryAH ||2-89-6
chakrurhasantyashcha tathaiva rAsaM
taddeshabhAShAkR^itiveShayuktAH |
sahastatAlaM lalitaM salIlaM
varA~NganA ma~NgalasambhR^itA~NgyaH ||2-89-7
sa~NkarShaNAdhokShajanandanAni
sa~NkIrtayantyo.atha cha ma~NgalAni |
kaMsapralambAdivadhaM cha ramyaM
chANUraghAtaM cha tathaiva ra~Nge ||2-89-8
yashodayA cha prathitam yasho.atha
dAmodaratvaM cha janArdanasya |
vadhaM tathAriShTakadhenukAbhyAM
vraje cha vAsam shakunIvadhaM cha ||2-89-9
tathA cha bhagnau yamalArjunau tau
sR^iShTiM vR^ikANAmapi vatsayuktAm |
sa kAliyo nAgapatirhrade cha
kR^iShNena dAntashcha yathA durAtmA ||2-89-10
sha~NkhahradAduddharaNaM cha vIra
padmotpalAnAM madhusUdanena |
govarddhano.arthe cha gavAM dhR^ito.abhU-
dyathA cha kR^iShNena janArdanena ||2-89-11
kubjAM yathA gandhakapIShikAM cha
kubjatvahInAM kR^itavAMshcha kR^iShNaH |
avAmanaM vAmanakaM cha chakre
kR^iShNo tathAtmAnamajo.apyanindyaH ||2-89-12
saubhapramAthaM cha halAyudhatvaM
vadhaM murasyApyatha devashatroH |
gandhArakanyAvahane nR^ipANAM
rathe tathA yojanamUrjitAnAm || 2-89-13
tataH subhadrAharaNe jayaM cha
yuddhe cha bAlAhakajambumAle |
ratnapravekaM cha yudhajitairya-
tsamAhR^itaM shakrasamakShamAsIt ||2-89-14
etAni chAnyAni cha chArurUpA
jaguH striyaH prItikarANi rAjan |
sa~NkarShaNAdhokShajaharShaNAni
chitrANi chAnekakathAshrayANi ||2-89-15
kAdambarIpAnamadotkaTastu
balaH pR^ithushrIH sa chukUrda rAmaH |
sahastatAlaM madhuraM samaM cha
sa bhAryayA revatarAjaputryA ||2-89-16
taM kUrdamAnaM madhusUdanashcha
dR^iShTvA mahAtmA cha mudAnvito.abhUt |
chukUrda satyAsahito mahAtmA
harShAgamArthaM cha balasya dhImAn ||2-89-17
samudrayAtrArthamathAgatashcha
chukUrda pArtho naralokavIraH |
kR^iShNena sArdhaM muditashchukUrda
subhadrayA chaiva varA~NgayaShTyA ||2-89-18
gadashcha dhImAnatha sAraNashcha
pradyumnasAmbau nR^ipa sAtyakishcha |
sAtrAjitIsUnurudAravIryaH
suchArudeShNashcha suchArurUpaH ||2-89-19
vIrau kumArau nishaTholmukau cha
rAmAtmajau vIratamau chukUrdatuH |
akrUrasenApatisha~Nkarashcha
tathApare bhaimakulapradhAnAH ||2-89-20
tadyAnapAtraM vavR^idhe tadAnIM
kR^iShNaprabhAveNa janendraputra |
ApUrNamApUrNamudArakIrte
chukUrdayadbhirnR^ipa bhaimamukhyaiH || 2-89-21
tai rAsasaktairatikUrdamAnai-
ryadupravIrairamaraprakAshaiH |
harShAnvitaM vIra jagattathAbhU-
chChemushcha pApAni janendrasUno ||2-89-22
devo.atithistatra cha nArado.atha
viprapriyArthaM murakeshishatroH |
chukUrda madhye yadusattamAnAM
jaTakalApAgalitaikadeshaH ||2-89-23
rAsapraNetA muni rAjaputra
sa eva tatrAbhavadaprameyaH |
madhye cha gatvA cha chukUrda bhUyo
helAvikAraiH saviDambitA~NgaiH ||2-89-24
sa satyabhAmAmatha keshavaM cha
pArthaM subhadrAM cha balaM cha devam |
devIM tathA raivatarAjaputrIM
saMdR^ishya saMdR^ishya jahAsa dhImAn ||2-89-25
tA hAsayAmAsa sudhairyayuktA-
staistairupAyaiH parihAsashIlaH |
cheShTAnukArairhasitAnukArai-
rlIlAnukArairaparaishcha dhImAn ||2-89-26
AbhAShitAM ki~nchidivopalakShya
nAdAtinAdAnbhagavAnmumocha |
hasanvihAsAMshcha jahAsa harShA-
ddhAsyAgame kR^iShNa vinodanArtham ||2-89-27
kR^iShNAj~nayA sAtishayAni tatra
yathAnurUpANi daduryuvatyaH |
ratnAni vastrANi cha rUpavanti
jagatpradhAnAni nR^idevasUnoH ||2-89-28
mAlyAni cha svargasamudbhavAni
santAnadAmAnyatimuktakAni |
sarvartukAnyapyanayaMstadAnIM
dadurhareri~NgitakAlatajj~nAH ||2-89-29
rAsAvasAne tvatha gR^ihya haste
mahAmuniM nAradamaprameyaH |
papAta kR^iShNo bhagavAnsamudre
sAtrAjitIM chArjunameva chAtha ||2-89-30
uvAcha chAmeyaparAkramo.atha
shaineyamIShatprahasanpR^ithushrIH |
dvidhA kR^itAsminpatatAshu bhUtvA
kR^IDAjale naustu sahA~NganAbhiH ||2-89-31
sarevatIko.astu balo.arddhanetA
putrA madIyAshcha sahArddhabhaimAH |
bhaimArddhamevAtha balAtmajAshcha
satpakShiNaH santu samudratoye ||2-89-32
Aj~nApayAmAsa tataH samudraM
kR^iShNaH smitaM prA~njalinaM pratItaH |
sugandhatoyo bhava mR^iShTatoya-
stathA bhava grAhavivarjitashcha ||2-89-33
dR^ishyA cha te ratnavibhUShitA tu
sA velikAbhUratha patsukhA cha |
mano.anukUlaM cha janasya tattat
prayachCha vij~nAsyasi matprabhAvAt ||2-89-34
bhavasyapeyo.apyatha cheShTapeyo
janasya sarvasya mano.anukUlaH |
vaiDUryamuktAmaNihemachitrA
bhavantu matsyAstvayi saumyarUpAH ||2-89-35
bibhR^isva cha tvaM kamalotpalAni
sugandhasusparsharasakShamANi |
ShaTpAdajuShTAni manoharANi
kIlAlavarNaishcha samanvitAni ||2-89-36
maireyamAdhvIkasurAsavAnAM
kumbhAMshcha pUrNAnsthapayasva toye |
jAmbUnadaM pAnanimittameShAM
pAtraM papuryeShu dadasva bhaimAH ||2-89-37
puShpochchayairvAsitashItatoyo
bhavApramattaH khalu toyarAshe |
yathA vyalIkaM na bhavedyadUnAM
sastrIjanAnAM kuru tatprayatnam ||2-89-38
itIdamuktvA bhagavAnsamudraM
tataH prachikrIDa sahArjunena |
siShecha pUrvaM nR^ipa nAradaM tu
sAtrAjitI kR^iShNamukhe~Ngitaj~nA ||2-89-39
tato madAvarjitachArudehaH
papAta rAmaH salile salIlam |
sAkAramAlambya karaM kareNa
manoharAM raivatarAjaputrIM ||2-89-40
kR^iShNAtmajA ye tvatha bhaimamukhyA
rAmasya pashchAtpatitAH samudre |
virAgavastrAbharaNAH prahR^iShTAH
krIDAbhirAmA madirAvilAkShAH ||2-89-41
sheShAstu bhaimA harimabhyupetAH
krIDAbhirAmA nishaTholmukAdyAH |
vichitravastrAbharaNAshcha mattAH
santAnamAlyAvR^itakaNThadeshAH ||2-89-42
vIryopapannAH kR^itachAruchihnA
viliptagAtrA jalapAtrahastAH |
gItAni tadveShamanoharANi
svaropapannAnyatha gAyamAnAH ||2-89-43
tataH prachakrurjalavAditAni
nAnAsvarANi priyavAdyaghoShAH |
sahApsarobhistridivAlayAbhiH
kR^iShNAj~nayA veshavadhUshatAni ||2-89-44
AkAshaga~NgAjalavAdanaj~nAH
sadA yuvatyo madanaikachittAH |
avAdayaMstA jaladardurAshcha
vAdyAnurUpaM jagire cha hR^iShTAH ||2-89-45
kusheshayAkoshavishAlanetrAH
kusheshayApIDavibhUShitAshcha |
kusheshayAnAM ravibodhitAnAM
jahruH shriyaM tAH suravAramukhyAH ||2-89-46
strIvaktrachandraiH sakalendukalpai
rarAja rAja~nChatashaH samudraH |
yadR^ichChayA devavidhAnato vA
nabho yathA chandrasahasrakIrNam ||2-89-47
samudrameghaH sa rarAja rAja~
~nchChatahradAstrIprabhayAbhirAmaH |
saudAminIbhinna ivAmbunAtho
dedIpyamAno nabhasIva meghaH ||2-89-48
narAyaNashchaiva sanAradashcha
siShecha pakShe kR^itachAruchihnaH |
balaM sapakShaM kR^itachAruchihnaM
sa chaiva pakShaM madhusUdanasya ||2-89-49
hastapramuktairjalayantrakaishcha
prahR^iShTarUpAH siShichustadAnIm |
rAgoddhatA vAruNipAnamattAH
sa~NkarShaNAdhokShajadevapatnyaH ||2-89-50
AraktanetrA jalamuktisaktAH
strINAM samakShaM puruShAyamANAH |
te noparemuH suchiraM cha bhaimA
mAnaM vahanto madanaM madaM cha ||2-89-51
atiprasa~NgaM tu vichintya kR^iShNa-
stAnvArayAmAsa rathA~NgapANiH |
svayaM nivR^itto jalavAdyashabdaiH
sanAradaH pArthasahAyavAMshcha ||2-89-52
kR^iShNe~Ngitaj~nA jalayuddhasa~NgA-
dbhaimA nivR^ittA dR^iDhamAnino.api |
nityaM tathAnandakarAH priyANAM
kriyAshcha teShAM nanR^ituH pratItAH ||2-89-53
nR^ityAvasAne bhagavAnupendra-
statyAja dhImAnatha toyasa~NgAn |
uttIrya toyAdanukUlalepaM
jagrAha dattvA munisattamAya ||2-89-54
upendramuttIrNamathAshu dR^iShTvA
bhaimA hi te tatyajureva toyam |
viviktagAtrAstvatha pAnabhUmiM
kR^iShNAj~nayA te yayuraprameyAH ||2-89-55
yathAnupUrvyA cha yathAvayashcha
yatsanniyogAshcha tadopaviShTAH |
annAni vIrA bubhujuH pratItAH
papushcha peyAni yathAnukUlam ||2-89-56
mAMsAni pakvAni phalAmlakAni
chukrottareNAtha cha dADimena |
niShTaptashUlA~nChakalAnpashUMshcha
tatropajahruH shuchayo.atha sUdAH ||2-89-57
susvinnashUlyAnmahiShAMshcha bAlA-
~nChUlyansuniShTaptaghR^itAvasiktAn |
vR^ikShAmlasauvarchalachukrapUrNA-
paurogavoktyA upajahrureShAm ||2-89-58
paurogavoktyA vidhinA mR^igANAM
mAMsAni siddhAni cha pIvarANi |
nAnAprakArANyupajahrureShAM
mR^iShTAni pakvAni cha chukrachUtaiH ||2-89-59
pArshvAni chAnye shkalAni tatra
daduH pashUnAM ghR^itamR^ikShitAni |
sAmudrachUrNairavachUrNitAni
chUrNena mR^iShTena samArichena ||2-89-60
samUlakairdADimamAtuli~NgaiH
parNAsahi~NgvArdrakabhUstR^INaishcha |
tadopadaMshaiH sumukhottaraiste
pAnAni hR^iShTAH papuraprameyAH ||2-89-61
kaTvA~NkashUlairapi pakShibhishcha
ghR^itAmlasauvarchalatailasiktaiH |
maireyamAdhvIkasurAsavAMste
papuH priyAbhiH parivAryamANAH ||2-89-62
shvetena yuktA nR^ipa shoNitena
bhakShyAnsugandhA.NllavaNAnvitAMshcha |
ArdrAnkilAdAnghR^itapUrNakAMshcha
nAnAprakArAnapi khaNDakhAdyAn ||2-89-63
apAnapAshchoddhavabhojamishrAH
shAkaishcha sUpaishcha bahuprakAraiH |
peyaishcha dadhnA payasA cha vIrAH
svannAni rAjan bubhujuH prahR^iShTAH ||2-89-64
tathAranAlAMshcha bahuprakArA-
npapuH sugandhAnapi pAlavIShu |
shR^itaM payaH sharkarayA cha yuktaM
phalaprakArAMshcha bahUMshcha khAdan ||2-89-65
tR^iptAH pravR^ittAH punareva vIrA-
ste bhaimamukhyA vanitAsahAyAH |
gItAni ramyANi jaguH prahR^iShTAH
kAntAbhinItAni manoharANi ||2-89-66
Aj~nApayAmAsa tataH sa tasyAM
nishi prahR^iShTo bhagavAnupendraH |
ChAlikyageyam bahusannidhAnaM
yadeva gAndharvamudAharanti ||2-89-67
jagrAha vINAmatha nAradastu
ShaDgrAmarAgAdisamAdhiyuktAm |
hallIsakaM tu svayameva kR^iShNaH
savaMshaghoShaM naradeva pArthaH ||2-89-68
mR^ida~NgavAdyAnaparAMshcha vAdyA-
nvarApsarastA jagR^ihuH pratItAH |
AsAritAnte cha tataH pratItA
rambhotthitA sAbhinayArthatajj~nAH ||2-89-69
tayAbhinIte varagAtrayaShTyA
tutoSha rAmashcha janArdanashcha |
athorvashI chAruvishAlanetrA
hemA cha rAjannatha mishrakeshI ||2-89-70
tilottamA chApyatha menakA cha
etAstathAnyAshcha haripriyArtham |
jagustathaivAbhinayaM cha chakru-
riShTaishcha kAmairmanaso.anukUlaiH ||2-89-71
tA vAsudeve.apyanuraktachittAH
svagItanR^ityAbhinayairudAraiH |
narendrasUno paritoShitena
tAmbUlayogAshcha varApsarobhiH ||2-89-72
tadAgatAbhirnR^ivarAhR^itAstu
kR^iShNepsayA mAnamayAstathaiva |
phalAni gandhottamavanti vIrA-
shChAlikyagAndharvamathAhR^itaM cha || 2-89-73
kR^iShNechChayA cha tridivAnnR^ideva
anugrahArthaM bhuvi mAnuShANAm |
sthitaM cha ramyaM haritejaseva
prayojayAmAsa sa raukmiNeyaH ||2-89-74
ChAlikyagAndharvamudArabuddhi-
stenaiva tAmbUlamatha prayuktam |
prayojitaM pa~nchabhirindratulyai-
shChAlikyamiShTaM satataM narANAm ||2-89-75
shubhAvahaM vR^iddhikaraM prashastaM
ma~NgalyamevAtha tathA yashasyam |
puNyaM cha puShTyabhyudayAvahaM cha
nArAyaNasyeShTamudArakIrteH ||2-89-76
bharApaham dharmabharAvahaM cha
duHsvapnanAshaM parikIrtyamAnam |
karoti pApaM cha tathA vihanti
shR^iNvansurAvAsagato narendraH ||2-89-77
ChAlikyagAndharvamudArakIrti-
rmene kilaikaM divasaM sahasram |
chaturyugAnAm nR^ipa revato.atha
tataH pravR^ittA cha kumArajAtiH ||2-89-78
gAndharvajAtishcha tathAparApi
dIpAdyathA dIpashatAni rAjan |
viveda kR^iShNashcha sa nAradashcha
pradyumnamukhyairnR^ipa bhaimamukhyaiH ||2-89-79
vij~nAnametaddhi pare yathAva-
duddeshamAtrAchcha janAstu loke |
jAnanti ChAlikyaguNodayAnAM
toyaM nadInAmatha vA samudre ||2-89-80
j~nAtuM samartho himavAngirirvA
phalAgrato vA guNato.atha vApi |
shakyaM na ChAlikyamR^ite tapobhiH
sthAne vidhAnAnyatha mUrchChanAsu ||2-89-81
ShaDgrAmarAgeShu cha tatra kAryaM
tasyaikadeshAvayavena rAjan |
leshAbhidhAnAM sukumArajAtiM
niShThAM suduHkhena narAH prayAnti ||2-89-82
ChAlikyagAndharvaguNodayeShu
ye devagandharvamaharShisa~NghAH |
niShThAM prayAntItyavagachCha buddhyA
ChAlikyamevaM madhusUdanena ||2-89-83
bhaimottamAnAM naradeva dattaM
lokasya chAnugrahakAmyayaiva |
gataM pratiShThAmamaropageyaM
bAlA yuvAnashcha tathaiva vR^iddhAH ||2-89-84
krIDanti bhaimAH prasavotsaveShu
pUrvaM tu bAlAH samudAvahanti |
vR^iddhAshcha pashchAtpratimAnayanti
sthAneShu nityaM pratimAnayanti ||2-89-85
martyeShu martyAnyadavo.ativIrAH
svavaMshadharmaM samanusmarantaH |
purAtanaM dharmavidhAnatajj~nAH
prItiH pramANaM na vayaH pramANam ||2-89-86
prItipramANAni hi sauhR^idANi
prItiM puraskR^itya hi te dashArhAH |
vR^iShNyandhakAH putrasukhA babhUvu-
rvisarjitAH keshivinAshanena ||2-89-87
svargaM gatAshchApsarasAM samUhAH
kR^itvA praNAmaM madhukaMsashatroH |
prahR^iShTarUpasya suhR^iShTarUpA
babhUva hR^iShTaH suralokasa~NghaH ||2-89-88
iti shrImahAbhArate khileShu harivaMshe viShNuparvaNi bhAnumatIharaNe ChAlikyakrIDAvarNane ekonnavatitamo.adhyAyaH