##Harivamsha Maha Puranam - Part 2 - Vishnu Parva
Chapter 72 - Hymn to Rudra by Kashayapa
Itranslated by K S Ramachandran ramachandran_ksr@yahoo.ca,
November 6, 2008##
Further proof-read by Gilles Schaufelberger schaufel @ wanadoo.fr
If you find any errors compared to Chitrashala Press edn,
send corrections to A. Harindranath harindranath_a @ yahoo.com
---------------------------------------------------------------
atha dvisaptatitamo.adhyAyaH
kashyapakR^itaM rudrastotram
vaishampAyana uvAcha
athaitya dvArakAM ramyAM nArado munisattamaH |
dadarsha puruShashreShThaM nAryaNamarindamam ||2-72-1
svaveshmani sukhAsInaM sahitaM satyabhAmayA |
virAjamAnaM vapuShA sarvatejo.atigAminA ||2-72-2
tamevArthaM mahAtmAnaM chintayantaM dR^iDhavratam |
kevalaM yojayantaM cha vAkyamAtreNa bhAvinIm ||2-72-3
dR^iShTvaiva nAradaM devaH pratyutthAya adhokShajaH |
pUjayAmAsa cha tathA vidhidR^iShTena karmaNA ||2-72-4
sukhopaviShTaM vishrAntaM prahasya madhusUdanaH |
vR^ittAntaM paripaprachCha pArijAtataruM prati ||2-72-5
athAchaShTa muniH sarvaM vistareNa tapodhanaH |
indrAnujAyendravAkyaM nikhilaM janamejaya ||2-72-6
shrutvA kR^iShNastu tatsarvaM nAradaM vAkyamabravIt |
amarAvatIM purIM yAsye shvo.ahaM dharmabhR^itAM vara ||2-72-7
ityukvA nAradenaiva sahitaH sAgaraM yayau |
sandidesha tatastatra vivikto nAradaM hariH ||2-72-8
mahendrabhavanaM gatvA adya brUhi tapodhana |
abhivAdya mahAtmAnaM madvAkyamamarottamam ||2-72-9
na yuddhe pramukhe shakra sthAtumarhasi me prabho |
pArijAtasya nayane nishchitaM tvamavehi mAm ||2-72-10
evamuktastu kR^iShNena nAradastridivaM gataH |
AchachakShe.atha kR^iShNoktam devendrasyAmitaujasaH ||2-72-11
tato bR^ihaspateH shakraH shashaMsa balanAshanaH |
shrutvA bR^ihaspatirdevamuvAcha kurunandana ||20-72-12
aho dhigbrahmasadanaM mayi yAte shatakrato |
durnItamidamArabdhamatra bhedo hi dAruNaH ||2-72-13
anAkhyAtvA kathaM nAma bhavatA bhuvaneshvara |
mamaitatkR^ityamArabdhaM deva kenApi hetunA ||2-72-14
atha vA bhavitavyena karmajena prayujyate |
jagadvR^itraghna vividhaM na shakyamanivartitum ||2-72-15
sahasaiva tu kAryANAmArambho na prashasyate |
tadetatsahasArabdhaM kAryaM dAsyati lAghavam ||2-72-16
bR^ihaspatiM mahAtmAnaM mahendrastvabravIdvachaH |
evaM gate.adya yatkAryaM tadbhavAnvaktumarhati ||2-72-17
tamuvAchAtha dharmAtmA gatAnAgatatattvavit |
adhomukhashchintayitvA bR^ihaspatirudAradhIH ||2-72-18
yatasva saha putreNa yodhayasva janArdanam |
tathA shakra kariShyAmi yathA nyAyyaM bhaviShyati ||2-72-19
bR^ihaspatistvevamuktvA kShIrodaM sAgaraM gataH |
AchaShTa munaye sarvaM kashyapAya mahAtmane ||2-72-20
tachChrutvA kashyapaH kruddho bR^ihaspatimabhAShata |
avashyaM bhAvyametadbhoH sarvathA nAtra saMshayaH ||2-72-21
ichChataH sadR^IshIM bhAryAM maharSherdevasharmaNaH |
apadhyAnakR^ito doShaH patatyeSha shatakratoH ||2-72-22
tasya doShasya shAntyarthamArabdhashcha mune mayA |
udavAsaH sa doShashcha prApta eva sudAruNaH ||2-72-23
tadgamiShyAmi madhye.asya sahAdityA tapodhana |
ubhau tau vArayiShyAmi daivaM saMvadate yadi ||2-72-24
bR^ihaspatistu dharmAtmA mArIchamidamabravIt |
praptakAlaM tvayA tatra bhavitavyaM tapodhana ||2-72-25
tatheti kashyapashchoktvA saMprasthApya bR^ihaspatim |
jagAmArchayituM devaM rudraM bhUtagaNeshvaram || 2-72-26
tatra saumyaM mahAtmAnamAnarcha vR^iShabhadhvajam |
varArthI kashyapo dhImAnadityA sahitaH prabhuH ||2-72-27
tuShTAva cha tamIshAnaM mArIchaH kashyapastadA |
vedoktaiH svakR^itaishchaiva stavaiH stutyaM jagadgurum ||2-72-28
kashyapa uvAcha
urukramaM vishvakarmANamIshaM
jagatsraShTAraM dharmadR^ishyaM varesham |
saM sarvaM tvAM dhR^itimaddhAma divyaM
vishveshvaraM bhagavantaM namasye ||2-72-29
yo devAnAmadhipaH pApahartA
tataM vishvaM yena jaganmayatvAt |
Apo garbhaM yasya shubhAM dharitryo
vishveshvaraM taM sharaNaM prapadye ||2-72-30
shAlAvR^ikAnyo yatirUpo nijaghne
dattAnindreNa praNudo hitAnAm |
virUpAkShaM sudarshanaM puNyayoniM
vishveshvaraM sharaNaM yAmi mUrdhnA || 2-72-31
bhu~Nkte ya eko vibhurjagato vishvamagryaM
dhAmnAM dhAma sukR^ititvAnna dhR^iShyaH |
puShyAtsa mAM mahasA shAshvatena
somapAnAM marIchipAnAM variShThaH ||2-72-32
atharvANaM sushirasaM bhUtayoniM
kR^itinaM vIraM dAnavAnAM cha bAdham |
yaj~ne hutiM yaj~niyaM saMskR^itaM vai
vishveshvaraM sharaNaM yAmi devam ||2-72-33
jagajjAlaM vitataM yatra vishvaM
vishvAtmAnaM prItidevaM gatAnAm |
ya UrdhvagaM rathamAsthAya yAti
vishveshvaraH sa sumanA me.astu nityam ||2-72-34
antashcharaM rochanaM chArushAkham
mahAbalaM dharmanetAramIDyam |
sahasranetraM shatavartmAnamugraM
mahAdevaM vishvasR^ijaM namsye ||2-72-35
shuchiM yogaM shaMsanaM shAntapApaM
sarvaM shaMbhuM shaMkaraM bhUtanAtham |
dhuraMdharaM gopatiM chandrajihvaM
hR^iShIkANAmayanaM yAmi mUrdhnA ||2-72-36
AshuHshishAnaM vR^iShabhaM roruvANaM
kR^itaM dharmaM vitathaM chAshusheSham |
vasuMdharaM samR^ijIkaM samaM tvAM
dhR^itavrataM shUladharaM prapadye ||2-72-37
anantavIryaM dhR^itakarmANamAdyaM
yaj~nAsheShaM jayatAM chAbhiyojyam |
havirbhujaM bhuvanAnAM sadaivaM
jyeShThaM dvijaM dharmabhR^itAM prapadye ||2-72-38
paraM guNebhyaH pR^ishnigarbhasvarUpaM
yashaHshR^i~NgaM vyUhanaM kAntarUpam |
shuddhAtmAnaM puruShaM satyadhAmaM
saMmohanaM duShkR^itinAM namasye ||2-72-39
yukto~NkAraM svashirasaM chArukarma
dR^iDhavrataM dR^iDhadhanvAnamAjam |
shUraM vettAraM dhanuSho.astrAtirekaM
patiM pashUnAM shamanaM namasye ||2-72-40
eko rAtishchaiva bhUtaM bhaviShyaM
sarvAtithiryo hi juShatyarighnaH |
ariMtudo.anuttamaH saMvibhAgI
vibhAjako mAM bhagavAnpAtu devaH ||2-72-41
ya eko yAti jagatAM vishvamIsho
ya eko.adAnmarutAM prANamagryam |
yenAnR^ishaMsyAchChAshvataM sAma juShTaM
sa mAM juShyAtsukR^itishreyase.adya ||2-72-42
brahmAsR^ijadyo bhuvanottamottamaM
tR^ipto vidvAnbrAhmaNaH ShaDguNasya |
sR^iShTvA rasaM vyAhR^itisthaM samagraM
sa mAM pAyAdiha bahurUpo.arihA~NgaiH ||2-72-43
vya~njano.ajano.atha vidvAnsamagraH
spR^ishiH shaMbhuH prANadaH kR^ittivAsAH |
raso dhruvaH pavamAnasya bhartA
sapatnIshaH sha~nkaraH sAradhAtA ||2-72-44
tryaMbakaM puShTidaM vo bruvANaM
dharmaM viprANAM varadaM yajvanAM cha |
varAdvaraM raNajetAramIshaM
devaM devAnAM sharaNaM yAmi rudram ||2-72-45
AsyaM devAnAmantakaM duShkR^itInAM
trivR^itstomaM vR^ikShahaM karmasAkShyam |
bhUtAyanaM bhUtapatiM gunaj~naM
guNAkAraM sharaNaM yAmi rudram ||2-72-46
anuddR^itaM yaj~nakartAramantaM
madhyaM chAdyaM yaj~nakR^itAM sAmyarUpam |
vedavrateShu bahudhA gItamIsha-
mabhitriviShTapaM sharanaM yAmi rudram ||2-72-47
mahAjinaM vratinaM mekhalAlaM
sutoShaNaM krodhadhavaM vipApaM |
bhUtaM kShetraj~naM guNinaM vA kapardinaM
nato.asmIshaM vandanaM vandanAnAm ||2-72-48
devaM devAnAM pAvanaM pAvanAnAM
kR^itiM kR^itInAM mahato mahAntam |
shatAtmAnaM samstutaM gopatInAm
patiM devaM sharaNaM yAmi rudram ||2-72-49
antashcharaM puruShaM guhyasaMj~naM
prabhAsvantaM praNavaM vipradIpam |
hetuM paraM paramasyAkSharasya
shubhaM devaM guNinaM sannato.asmi ||2-72-50
prasUtirubhayorna prasUtashcha sUkShmaH
pR^ithagbhUtebhyo na pR^ithakchaikabhUtaH |
svayaM bhUtaH pAtu mAM sarvasAdaH
pradaH svAdaH saMmadaH pAtu ratnam ||2-72-51
AsannaH sannataraH sAdhanAnAM
shraddhAvatAM shrAddhavR^ittipraNetA |
patirgaNAnAM mahatAM satkR^itInAM
pAyAnnmeShaH pUraNaH ShaDguNAnAm ||2-72-52
antarbahirvR^ijinAnAM nihantA
svayaM kartA bhUtabhAvI vikurvan |
dhR^itAyudhaH sukR^itinAmuttamaujAH
praNudyAnme vR^ijinaM devadevaH ||2-72-53
yenoddhR^itAstraiH purA mAyino vai
dagdhA ghoreNa vitathAntAH shareNa |
mahatkurvanto vR^ijinaM devatAnaM
jyAyAnIshaH pAtu vishvo dadhAtA ||2-72-54
bhAgIyasAM bhAgamatontamichCha-
nmakho dAkSho yena kR^itto.anvadhAvat |
vidvAnyaj~nasyAdirathAntaH sa devaH
pAyAdIsho mAM dakShayaj~nAntahetuH ||2-72-55
anyo dhanyaH samskR^itashchottamashcha
jagatsR^iShTva yo.atti sarvAtiguhyaH |
sa mAM mukhapramukhe pAtu nityaM
vichinvAnaH prathamaH ShaDguNAnAm ||2-72-56
guNatraikAlyaM yasya devasya nityaM
sattvodreko yasya bhAvAtprasUtaH |
goptA goptR^INAM sannado duShkR^itInA-
mAdyo vishvasya bAdhamAnasya kruddhaH ||2-72-57
dhAmno yasya hariragro.atha vishvo
brahmA putraiH sahitashcha dvijAshcha |
parAbhUtA bhavane yasya somo
juShatveSha shreyase sAdhu goptA ||2-72-58
yasmAdbhUtAnAM bhUtiranto.atha madhyaM
dhR^itirbhUtiryashcha guhAshrutishcha |
gR^ihAbhibhUtasya puruSheshvarasya
mahAtmanaH saMmR^iDavedyasya tasya ||2-72-59
yalli~NgA~NkaM tryambakaH sarvamIsho
bhagali~NgA~Nkam yaddhyumA sarvadhAtrI |
nAnyattR^itIyaM jagatIhAsti ki~nchi-
tmahAdevAtsarvasarveshvaro.asau ||2-72-60
iti saMstUyamAnastu bhagavAnvR^iShabhadhvajaH |
darshayAmAsa dharmAtmA kashyapam dharmadhR^igvaram ||2-72-61
uvAcha chainaM deveshaH prasannenAntarAtmanA |
yena saMstauShi kAryena tvaM tajjAne prajApate ||2-72-62
indropendrau mahAtmAnau devau prakR^itimeShyataH |
pArijAtaM tu dharmAtmA nayiShyati janArdanaH ||2-72-63
apadhyAto mahendro hi muninA devasharmaNaH |
asyAkA~NkShatpurA bhAryAM tapodIptasya kashyapa ||2-72-64
gamyatAM tatra dharmaj~na dAkShAyaNyA saha tvayA |
adityA shakrasadanaM shreyaste putrayordhruvam ||2-72-65
iti harivachanaM nishamya vidvAn
kamalabhavAtmajasUnuraprameyaH |
tridashagaNaguruM praNamya rudraM
muditamanAH sumanaukasaM jagAma ||2-72-66
iti shrImahAbhArate khileShu harivaMshe viShNuparvaNi
pArijAtaharaNe kashyapakR^itarudrastotre dvisaptatitamo.adhyAyaH