##Harivamsha Maha Puranam - Part 2 - Vishnu Parva
Chapter 19 - Krishna Honoured
Itranslated by K S Ramachandran,
ramachandran_ksr@yahoo.ca, May 23, 2008
Note: verse 39,line 1 - is it not kR^iShNa ?##
Further proof-read by Gilles Schaufelberger schaufel @ wanadoo.fr
If you find any errors compared to Chitrashala Press edn,
send corrections to A. Harindranath harindranath_a @ yahoo.com
----------------------------------------------------------------
atha ekonaviMsho.adhyAyaH
govindAbhiShekaH
vaishampAyana uvAcha
dhR^itaM govardhanaM dR^iShTvA paritrAtaM cha gokulam |
kR^iShNasya darshanam shakro rochayAmAsa vismitaH ||2-19-1
sa nirjalAmbudAkAraM mattaM madajalokShitam |
AruhyairAvataM nAgamAjagAma mahItalam ||2-19-2
sa dadarshopaviShTaM vai govardhanashilAtale |
kR^iShNamakliShTakarmANaM puruhUtaH puraMdaraH ||2-19-3
taM vIkShya bAlaM mahatA tejasA dIptamavyayam |
gopaveShadharaM viShNuM prItiM lebhe purandaraH ||2-19-4
taM so.ambujadalashyAmaM kR^iShNaM srIvatsalakShaNam |
paryAptanayanaH shakraH sarvairnertrairudaikShata ||2-19-5
dR^iShtvA chainaM shriyA juShTaM martyaloke.amaropamam |
sUpaviShTaM shilApR^iShThe shakraH sa vrIDito.abhavat ||2-19-6
tasyopaviShTAsya mukhaM pakShAbhyAM pakShipu~NgavaH |
antarddhAnaM gatashChAyAM chakAroragabhojanaH ||2-19-7
taM vivikte vanagataM lokavR^ittAntatatparam |
upatasthe gajaM hitvA kR^iShNaM balaniShUdanaH ||2-19-8
sa samIpagatastasya divyasraganulepanaH |
rarAja devarAjo vai vajrapUrNakaraH prabhuH ||2-19-9
kirITenArkatulyena vidyududyotakAriNA |
kuNDalAbhyAM sa divyAbhyAM satataM shobhitAnanaH ||2-19-10
pa~nchastabakalambena hAriNorasi bhUShitaH |
sahasrapatrakAntena dehabhUShaNakAriNA |
IkShamANaH sahasreNa netrANAM kAmarUpiNAm ||2-19-11
tridashAj~nApanArthena meghanirghoShakAriNA |
atha divyena madhuraM vyAjahAra svareNA tam ||2-19-12
indra uvAcha
kR^iShNa kR^iShNa mahAbaho j~nAtInAM nandivarddhana |
atidivyaM kR^itaM karma tvayA prItimatA gavAm |2-19-13
mayotsR^iShTeShu megheShu yugAntAvartakAriShu |
yattvayA rakshitA gAvastenAsmi paritoShitaH ||2-19-14
svAyaMbhuvena yogena yashchAyaM parvatottamaH |
dhR^ito veshmavadAkAshe ko hyetena na vismayet ||2-19-15
pratiShiddhe mama mahe mayeyaM ruShitena vai |
ativR^iShTiH kr^itA kR^iShNA gavAM vai sAptarAtrikI ||2-19-16
sA tvayA pratiShiddheyaM meghavR^iShTirdurAsadA |
devaiH sadA navagaNairdurnivAryA mayi sthite ||2-19-17
aho me supriyam kR^iShNA yattvaM mAnuShadehavAn |
samagraM vaiShNavaM tejo vinigUhasi roShitaH ||2-19-18
sAdhitaM devatAnAM hi manye.ahaM kAryamavyayam |
tvayi mAnuShyamApanne yukte chaiva svatejasA ||2-19-19
setsyate sarvakAryArtho na kiMchitparihAsyate |
devAnAM yadbhavAnnetA sarvakAryapurogamaH ||2-19-20
ekastvamasi devAnAM lokAnAM cha sanAtanaH |
dvitIyaM nAtra pashyAmi yasteShAM cha dhuraM vahet ||2-19-21
yathA hi pu~NgavaH shreShTho hyagre dhuri niyojyate |
evaM tvamasi devAnAM magnAnAM dvijavAhanaH ||2-19-22
tvachCharIragataM kR^iShNa jagatprakaraNaM tvidam |
brahmaNA sAdhu nirdiShTaM dhAtubhya iva kA~nchanam ||2-19-23
svayaM svayaMbhUrbhagavAnbuddhyAtha vayasApi vA |
na tvAnugantuM shaknoti pa~NgurdrutagatiM yathA ||2-19-24
sthANubhyo himavA~nChreShTho hradAnAM varunAlayaH |
garutmAnpakShiNAM shreShTho devAnAM cha bhavAnvaraH ||2-19-25
apAmadhastAlloko vai tasyopari mahIdharAH |
nAgAnAmupariShTAdbhUH pR^ithivyupari mAnuShAH ||2-19-26
manuShyalokAdUrdhvaM tu khagANAM gatiruchyate |
AkAshasyopari ravirdvAraM svargasya bhAnumAn ||2-19-27
devalokaH parastasmAdvimAnagamano mahAn |
yatrAhaM kR^iShNa devAnAmaindre vinihitaH pade ||2-19-28
svargAdUrdhvaM brahmaloko brahmarShigaNasevitaH |
tatra somagatishchaiva jyotiShAM cha mahAtmanAm ||2-19-29
tasyopari gavAM lokaH sAdhyAstaM pAlayanti hi |
sa hi sarvagataH kR^iShNa mahAkAshagato mahAn ||2-19-30
uparyupari tatrApi gatistava tapomayI |
yAM na vidmo vayaM sarve pR^ichChanto.api pitAmaham ||2-19-31
lokastvadho duShkR^itinAM nAgalokastu dAruNaH |
pR^ithivI karmashIlAnAM kshetraM sarvasya karmaNaH ||2-19-32
khamasthirANAM viShayo vAyunA tulyavR^ittinAm |
gatiH shamadamADhyAnAM svargaH sukR^itakarmaNAm ||2-19-33
brAhme tapasi yuktAnAM brahmalokaH parA gatiH |
gavAmeva tu goloko durArohA hi sA gatiH ||2-19-34
sa tu lokastvayA kR^iShNa sIdamAnaH kR^itAtmanA |
dhR^ito dhR^itimatA vIra nighnatopadravAngavAm ||2-19-35
tadahaM samanuprApto gavAM vAkyena choditaH |
brahmaNashcha mahAbhAga gauravAttava chAgataH ||2-19-36
ahaM bhUtapatiH kR^iShNa devarAjaH puraMdaraH |
aditergarbhaparyAye pUrvajaste purAkR^itaH ||2-19-37
svatejastejasA chaiva yatte darshitavAnaham |
devarUpeNa tatsarvaM kShantumarhasi me vibho ||2-19-38
evaM kShAntamanAH kR^iShNa svena saumyena tejasA |
brahmaNaH shR^iNU me vAkyaM gavAm cha gajavikrama ||2-19-39
Aha tvAM bhagavAnbrahmA gAvashchAkAshagA divi |
karmabhistoShitA divyaistava saMrakShaNAdibhiH ||2-19-40
bhavatA rakShitA gAvo golokashcha mahAnayam |
yadvayaM pu~NgavaiH sArdhaM varddhAmaH prasavaistathA ||2-19-41
karShukAnpu~NgavairbAhyairmedhyena haviShA surAn |
shriyaM shakR^itpravR^ittena tarpayiShyAma kAmagAH ||2-19-42
tadasmAkaM gurustvam hi prANadashcha mahAbalaH |
adya prabhR^iti no rAjA tvamindro vai bhava prabho ||2-19-43
tasmAttvaM kA~nchanaiH pUrNairdivyasya payaso ghaTaiH |
ebhiradyAbhiShi~nchasva mayA hastAvanAmitaiH ||2-19-44
ahaM kilendro devAnAM tvaM gavAmindratAM gataH |
govinda iti lokAstvAM stoShyanti bhuvi shAshvatam ||2-19-45
mamopari yathendrastvaM sthApito gobhirIshvaraH |
upendra iti kR^iShNa tvAM gAsyanti divi devatAH ||2-19-46
ye cheme vArShikA mAsAshchatvAro vihitA mama |
eShAmardhaM prayachChAmi sharatkAlaM tu pashchimam ||2-19-47
adya prabhR^iti mAsau dvau j~nAsyanti mama mAnavAH |
varShArddhe cha dhvajo mahyaM tataH pUjAmavApsyasi |
mamAmbuprabhavaM darpaM tadA tyakShyanti barhiNaH ||2-19-48
alpavAcho gatamadA ye chAnye meghanAdinaH |
shAntiM sarve gamiShyanti mama kAlavichAriNaH ||2-19-49
trisha~NkvagastyacharitAmAshAM cha prachariShyati |
sahasrarashmirAdityastApayansvena tejasA ||2-19-50
tataH sharadi yuktAyAM maunakAmeshu barhiShu |
yAchamAne khage toyaM vipluteShu plaveShu cha ||2-19-51
haMsasArasapUrNeShu nadInAM pulineShu cha |
mattakrau~nchapraNAdeShu pramattavR^iShabheShu cha ||2-19-52
goShu chaiva prahR^iShTAsu ksharantIShu payo bahu |
nivR^itteShu cha megheShu niryAtya jagato jalam ||2-19-53
AkAshe shastrasaMkAshe haMseShu cha charatsu cha |
jAtapadmeShu toyeshu vApIShu cha saratsu cha ||2-19-54
taDAgeShu cha kAnteShu toyeSHu vimaleShu cha |
kalamAvanatAgrAsu kR^iShNakedArapa~NktiShu ||2-19-55
madhyasthaM salilArambhaM kurvantIShu nadIShu cha |
susasyAyAM cha sImAyAM manoharyAM munerapi ||2-19-56
pR^ithivyAM pR^ithurAShTrAyAM raMyAyAM varShasaMkShaye |
shrImatsu pa~NktimArgeShu phalavatsu tR^iNeShu cha |
ikShumatsu cha desheShu pravR^itteShu makheShu cha ||2-19-57
tataH pravartsyate puNyA sharatsuptotthite tvayi |
loke.asminkR^iShna nikhile yathaiva tridive tathA ||2-19-58
narAstvAM chaiva mAM chaiva dhvajAkArAsu yaShTiShu |
mahendraM chApyupendraM cha mahayanti mahItale ||2-19-59
ye chAvayoH sthire vR^itte mahendropendrasaMj~nite |
mAnavAH praNamiShyanti teShAM nAstyanayAgamaH ||2-19-60
tataH shakrastu tAngR^ihya ghaTAndivyapayodharAn |
abhiShekeNa govindaM yojayAmAsa yogavit ||2-19-61
dR^iShTvA tamabhiShiktaM tu gAvastAH saha yUthapaiH |
stanaiH prasravayuktaishcha siShichuH kR^iShNamavyayam ||2-19-62
meghAshcha divi yuktAbhiH sAmR^itAbhiH samantataH |
siShichustoyadhArAbhirabhiShichya tamavyayam ||2-19-63
vanaspatInAM sarveShAM susrAvendunibhaM payaH |
vavarShuH puShpavarShaM cha nedustUryANi chAmbare ||2-19-64
astuvanmunayaH sarve vAgbhirmantraparAyaNAH |
ekArNave viviktaM cha dadhAra vasudhA vapuH ||2-19-65
prasAdaM sAgarA jagmurvavurvAtA jagaddhitAH |
mArgastho.api babhau bhAnushchandro nakShatrasaMyutaH ||2-19-66
ItayaH prashamaM jagmurnirvairarachanA nR^ipAH |
pravAlapatrashabalAH puShpavantashcha pAdapAH ||2-19-67
madaM prasusruvurnAgA yAtAstoShaM vane mR^igAH |
alaMkR^itA gAtraruhairdhAtubhirbhAnti parvatAH ||2-19-68
devalokopamo lokastR^ipto.amR^itarasairiva |
AsItkR^iShNAbhiSheko hi divyasvargarasokShitaH ||2-19-69
abhiShiktaM tu taM gobhiH shakro govindamavyayam |
divyamAlyAmbaradharaM devadevo.abravIdidam ||2-19-70
eSha te prathamaH kR^iShNa niyogo goShu yaH kR^itaH |
shrUyatAmaparaM kR^iShNa mamAgamanakAraNam ||2-19-71
kShipraM prasAdhyatAM kaMsaH keShI cha turagAdhamaH |
ariShTashcha madAvishTo rAjarAjyaM tataH kuru ||2-19-72
pitR^iShvasari jAtaste mamAMsho.ahamiva sthitaH |
sa te rakShyashcha mAnyashcha sakhye cha viniyujyatAm ||2-19-73
tvayA hyanugR^ihItasya tava vR^ittAnuvartakaH |
tvadvashe vartamAnashcha prApsyate vipulaM yashaH ||2-19-74
bhAratasya cha vaMshasya sa variShTho dhanurdharaH |
bhaviShyatyanurUpashcha tvadR^ite na cha raMsyate ||2-19-75
bhArataM tvayi chAyattaM tasmiMshcha puruShottame |
ubhAbhyAmapi saMyoge yAsyanti nidhanaM nR^ipAH ||2-19-76
pratij~nAtaM mayA kR^iShNa R^iShimadhye sureShu cha |
mayA putro.arjuno nAma sR^iShTaH kuntyAM kulodvahaH ||2-19-77
so.astrANAM pAratattvaj~naH shreShThashchApAvikarShaNe |
taM pravekShyanti vai sarve rAjAnaH shastrayodhinaH ||2-19-78
akShauhiNIstu shUrANAM rAj~nAM saMgrAmashAlinAm |
sa ekaH kShatradharmeNa yojayiShyati mR^ityunA ||2-19-79
tasyAstracharitaM mArgaM dhanuSho lAghavena cha |
nAnuyAsyanti rAjAno devA vA tvAM vinA prabho ||2-19-80
sa te bandhuH sahAyashcha saNgrAmeShu bhaviShyati |
tasya yogo vidhAtavyastvayA govinda matkR^ite ||2-19-81
draShTavyashcha yathAhaM vai tvayA mAnyashcha nityashaH |
j~nAtA tvameva lokANAmarjunasya cha nityashaH ||2-19-82
tvayA cha nityaM saMrakShya AhaveShu mahatsu saH |
rakShitasya tvayA tasya na mR^ityuH prabhaviShyati ||2-19-83
arjunaM viddhi mAM kR^iShNa mAM chaivAtmAnamAtmanA |
AtmA te.ahaM yathA shashvattathaiva tava so.arjunaH ||2-19-84
tvayA lokAnimA~njitvA balerhastAttribhiH kramaiH |
devatAnAM kR^ito rAjA purA jyeShThakramAdaham ||2-19-85
tvAM cha satyamayaM j~nAtvA satyeShTaM satyavikramam |
satyenopetya devA vai yojayanti ripukShaye ||2-19-86
so.arjuno nAma me putraH pituste bhaginIsutaH |
iha sauhArdamAyAtu bhUtvA sahacharaH purA ||2-19-87
tasya te yuddhyataH kR^iShNa svasthAne.api gR^ihe.api vA |
voDhavyA pu~Ngaveneva dhUH sadA raNamUrdhani ||2-19-88
kamse vinihate kR^iShNa tvayA bhAvyarthadarshinA |
abhitastanmahadyuddhaM bhaviShyati mahIkShitAm ||2-19-89
tatra teShAM nR^ivIrANAmatimAnuShakarmaNAm |
vijayasyArjuno bhoktA yashasA tvaM cha yokShyase ||2-19-90
etanme kR^iShNa kArtsnyena kartumarhasi bhAShitam |
yadyahaM te surAshchaiva satyaM cha priyamachyuta ||2-19-91
shakrasya vachanaM shrutvA kR^iShNo govindatAM gataH |
prItena manasA yuktaH prativAkyaM jagAda ha ||2-19-92
prIto.asmi darshanAddeva tava shakra shachIpate |
yattvayAbhihitaM chedaM na kiMchitparihAsyate ||2-19-93
jAnAmi bhavato bhAvAM jAnAmyarjunasaMbhavam |
jAne pitR^iShvasAraM cha pANDordattAM mahAtmanaH ||2-19-94
yudhiShThiraM cha jANAmi kumAraM dharmanirmitam |
bhImasenaM cha jAnAmi vAyoH saMtAnajaM sutam ||2-19-95
ashvibhyAM sAdhu jAnAmi sR^iShTam putradvayaM shubham |
nakulaM sahadevaM cha mAdrIkukShigatAvubhau ||2-19-96
kAnInaM chApi jAnAmi savituH prathamam sutaM |
pitR^iShvasari karNaM vai prasUtaM sUtatAM gatam ||2-19-97
dhArtarAshTrAshcha me sarve viditA yuddhakA~NkShiNaH |
pANDoruparamam chaiva shApAshaninipAtajam ||2-19-98
tadgachCha tridivaM shakra sukhAya tridivaukasAm |
nArjunasya ripuH kashchinmamAgre prabhaviShyati ||2-19-99
arjunArthe cha tAnsarvAnpANDavAnakShatAnyudhi |
kuntyA niryAtayiShyAmi nivR^itte bhArate mR^idhe ||2-19-100
yachcha vakShyati mAM shakra tanUjastava so.arjunaH |
bhR^ityavattatkariShyAmi tava snehena yantritaH ||2-19-101
satyasandhasya tachChrutvA priyaM prItasya bhAShitam |
kR^iShNasya sAkShAttridivaM jagAma tridasheshvaraH ||2-19-102
iti shrImahAbhArate khileShu harivaMshe viShNuparvaNi
govindAbhiSheke ekonaviMsho.adhyAyaH