##Harivamsha Mahapuranam - Harivamsha Parva -
Chapter 50 - Description of Narayana's abode.
Itranslated and proofread by K S Rmachandran
ramachandran_ksr@yahoo.ca, December 22, 2007##
Further proof-read by Gilles Schaufelberger, schaufel @ wanadoo.fr
If you find any errors compared to Chitrashala Press edn,
send corrections to A. Harindranath, harindranath_a @ yahoo.com
-------------------------------------------------------------------
atha pa~nchAshattamo.adhyAyaH
nArAyaNAshramavarNanam
vaishaMpAyana uvAcha
R^iShibhiH pUjitastaistu vivesha harirIshvaraH |
paurANaM brahmasadanaM divyaM nArAyaNAshramam ||1-50-2
sa tadvivesha hR^iShTAtmA tAnAmantrya sadogatAn |
praNamya chAdidevAya brahmaNe padmayonaye ||1-50-2
svena nAmnA parij~nAtaM sa taM nArAyaNAshramam |
pravishanneva bhagavAnAyudhAni vyasarjayat ||1-50-3
sa tatrAMbupatiprakhyaM dadarshAlayamAtmanaH |
svadhiShThitaM devagaNaiH shAshvataishcha maharShibhiH ||1-50-4
saMvartakAmbunopetaM nakShatrasthAnasaMkulaM |
timiraughaparikShiptamapradhR^iShyaM surAsuraiH ||1-50-5
na tatra viShayo vAyornendorna cha vivasvataH |
vapuShaH padmanAbhasya sa deshastejasA.a.avR^itaH ||1-50-6
sa tatra pravishanneva jaTAbhAraM samudvahan |
sahasrashIrSho bhUtvA tu shayanAyopachakrame ||1-50-7
lokAnAmantakAlaj~nA kAlI nayanashAlinI |
upatasthe mahAtmAnaM nidrA taM kAlarUpiNI ||1-50-8
sa sishye shayane divye samudrAmbhodashItale |
harirekArNavoktena vratena vratinAM varaH ||1-50-9
taM shayAnam mahAtmAnaM bhavAya jagataH prabhum |
upAsAMchakrire viShNuM devAH sarShigaNAstathA ||1-50-10
tasya suptasya shushubhe nAbhimadhyAtsamutthitam |
AdyaM tasyAsanaM padmaM brahmaNaH sUryavarchasam |
sahasrapatraM varNADhyam sukumAraM vibhUShitam ||1-50-11
brahmasUtrodyatakaraH svapanneva mahAmuniH |
Avartayati lokAnAM sarveShAM kAlaparyayam ||1-50-12
vivR^itAttasya vadanAnniHshvAsapavaneritAH |
prajAnAM pa~nktayo hyuchchairniShpatantyutpatanti cha ||1-50-13
te sR^iShTAH prANino medhyA vibhaktA brahmaNA svayaM |
chaturdhA svAM gatiM jagmuH kR^itAntoktena karmaNA ||1-50-14
na tam veda svayaM brahmA nApi brahmarShayo.avyayAH |
viShNorrnidrAmayaM yogaM praviShTaM tamasAvR^itam ||1-50-15
te tu brahmarShayaH sarve pitAmahapurogamAH |
na vidustaM kvachitsuptaM kvachidAsInamAsane ||1-50-16
jAgarti ko.atra kaH shete kashcha shaktashcha ne~Ngate |
ko bhogavAnko dyutimAnkR^iShNAtkR^iShNatarashcha kaH ||1-50-17
vimR^ishanti sma taM devA divyAbhirupapattibhiH |
na chainaM shekuranveShTuM karmato janmato.api vA ||1-50-18
gAthAbhistatpradiShTAbhirye tasya charitaM viduH |
purANAstaM purANeShu R^iShayaH saMprachakShate ||1-50-19
shrUyate chAsya charitaM deveShvapi purAtanam |
mahApurANAtprabhR^iti paraM tasya na vidyate ||1-50-20
yachchAsya devadevasya charitaM svaprabhAvajam |
tenemAH shrutayo vyAptA vaidikyo laukikAshcha yAH ||1-50-21
bhavakAle bhavatyeSha lokAnAM lokabhAvanaH |
dAnavAnAmabhAvAya jAgarti madhusUdanaH ||1-50-22
yatrainaM vIkShituM devA na shekuH suptamavyayam |
tataH svapiti gharmAnte jAgarti jaladakShaye ||1-50-23
sa hi vedAshcha yaj~nAshcha yaj~nA~NgAni cha sarvashaH |
yA tu yaj~nagatiH proktA sa eSha puruShottamaH ||1-50-24
tasminsupte na vartante mantrapUtAH kratukriyAH |
sharatpravR^ittayaj~no.ayaM jAgarti madhusUdanaH ||1-50-25
tadidaM vArShikaM chakraM kArayatyaMbudeshvaraH |
vaiShNavaM karma kurvAnaH supte viShNau puraMdaraH ||1-50-26
yA hyeShA gahvarA mAyA nidreti jagati sthitA |
sAkasmAddveShiNI ghorA kAlarAtrirmahIkShitAm ||1-50-27
tasyAstanustamodvArA nishA divasanAshinI |
jIvitArdhaharA ghorA sarvaprANabhR^itAM bhuvi ||1-50-28
naitayA kashchidAviShTo jR^iMbhamANo muhurmuhuH |
shaktaH prasahituM vegaM majjanniva mahArNave ||1-50-29
annajA bhuvi martyAnAM shramajA vA kathaMchana
saiShA bhavati lokasya nidrA sarvasya laukikI ||1-50-30
svapnAnte kShIyate hyeShA prAyasho bhuvi dehinam ||
mR^ityukAle cha bhUtAnAM prANAnnAshayate bhR^isham ||1-50-31
deveShvapi dadhArainAM nAnyo nArAyaNAdR^ite |
sakhI sarvaharasyaiShA mAyA viShNusharIrajA ||1-50-32
saiShA nArAyaNamukhe dR^iShTA kamalalochanA |
lokAnalpena kAlena grasate lokamohinI ||1-50-33
evameShA hitArthAya lokAnAM kR^iShNavartmanA |
dhriyate sevanIyA hi patyeva cha pativratA ||1-50-34
sa tayA nidrayA chChannastasminnArAyaNAShrame |
svapiti sma tadA viShNurmohaya~njagadavyayam ||1-50-35
tasya varShasahasrANi shayanasya mahAtmanaH |
jagmuH kR^itayugaM chaiva tretA chaiva yugottamam ||1-50-36
sa tu dvAparaparyante j~nAtvA lokAnsuduHkhitAn |
prAbudhyata mahAtejAH stUyamAno maharShibhiH ||1-50-37
R^iShayaH UchuH
jahIhi nidrAM sahajAM bhuktapUrvAmiva srajam |
ime te brahmaNA sArdhaM devA darshanakA~NkShiNaH ||1-50-38
ime tvAM brahmavidvAMso brahmasaMstavavAdinaH |
vardhayanti hR^iShIkesha R^iShayaH saMshitavratAH ||1-50-39
eteShAmAtmabhUtAnAM bhUtAnAmAtmabhAvanaH |
shR^iNu viShNo shubhA vAcho bhUvyomAgnyanilAmbhasAm ||1-50-40
ime tvAM sapta munayaH sahitA munimaNDalaiH |
stuvanti devA divyAbhirgeyAbhirgIrbhira~njasA |1-50-41
uttiShTha shatapatrAkSha padmanAbha mahAdyute |
kAraNaM kimchidutpannaM devAnAM kAryagauravAt ||1-50-42
vaishaMpAyana uvAcha
sa saMkShipya jalaM sarvaM timiraughaM vidArayan |
udatiShThaddhR^iShIkeshaH shriyA paramayA jvalan ||1-50-43
sa dadarsha surAnsarvAnsametAnsapitAmahAn |
vivakShataH prakShubhitA~njagadarthe samAgatAn ||1-50-44
tAnuvAcha harirdevo nidrAvishrAntalochanaH |
tattvadR^iShTArthayA vAchA dharmahetvarthayuktayA ||1-50-45
shrIbhagavAnuvAcha
kR^ito vo vigraho devAH kuto vo bhayamAgatam |
kasya vA kena vA kAryaM kiM vA mayi na vartate ||1-50-46
kiM khalvakushalaM loke vartate dAnavotthitam |
nR^iNAmAyAsajananaM shIghramichChAmi vedituM ||1-50-47
eSha brahmavidAM madhye vihAya shayanottamaM |
shivAya bhavatAmarthe sthitaH kiM karavANI vaH ||1-50-48
iti shrImahAbhArate khileShu harivaMshe harivaMshaparvaNi
viShNoryogashayanotthAne pa~nchAshattamo.adhyAyaH