##Harivamsha Mahapuranam - part 1 Harivamsha Parva Chapter 40 : Varahotpatti varnanam Itransed and proofread by K S Ramachandran, ramachandran_ksr@yahoo.ca September 20, 2007## Further proof-read by Gilles Schaufelberger, schaufel @ wanadoo.fr If you find any errors compared to Chitrashala Press edn, send corrections to A. Harindranath, harindranath_a @ yahoo.com --------------------------------------------------------------------- atha chatvArimsho.adhyAyaH varAhotpattivarNanam janamejaya uvAcha prAdurbhAvAnpurANeShu viShNoramitatejasaH | satAM kathayatAmeva varAha iti naH shrutam || 1-40-1 na jAne tasya charitaM na vidhiM naiva vistaram | na karmaguNasantAnaM na hetuM na manIShitam || 1-40-2 kimAtmako varAhaH sa kA mUrtiH kA cha devatA | kimAchAraH prabhAvo vA kiM vA tena purA kR^itam || 1-40-3 yaj~nArthaM samavetAnAM miShatAM cha dvijanmanAm | mahAvarAhacharitaM kR^iShNadvaipAyaneritam || 1-40-4 yathA nArAyaNo brahman vArAhaM rUpamAsthitaH | daMShTrayA gAM samudrasthAmujjahArArisUdanaH || 1-40-5 vistareNaiva karmANi sarvANi ripughAtinaH | shrotumichChAmyasheSheNa hareH kR^iShNasya dhImataH || 1-40-6 karmaNAmAnupUrvyAchcha prAdurbhAvAshcha ye vibhoH | yA chAsya prakR^itirbrahmaMstAM me vyAkhyAtumarhasi || 1-40-7 kathaM cha bhagavAnviShNuH surashatruniShUdanaH | vasudevakule dhImAnvAsudevatvamAgataH || 1-40-8 amarairAvR^itaM puNyaM puNyakR^idbhirniShevitam | devalokaM samutsR^ijya martyalokamihAgataH || 1-40-9 devamAnuShayornetA yo bhuvaH prabhavo vibhuH | kimarthaM divyamAtmAnaM mAnuShye saMnyayojayat || 1-40-10 yashchakraM vartayetyeko mAnuShANAmanAmayam | mAnuShye sa kathaM buddhiM chakre chakrabhR^itAM varaH || 1-40-11 gopAyanaM yaH kurute jagataH sArvalaukikam | sa kathaM gAM gato devo viShNurgopatvamAgataH || 1-40-12 mahAbhUtAni bhUtAtmA yo dadhAra chakAra cha | shrIgarbhaH sa kathaM garbhe striyA bhUcharayA dhR^itaH || 1-40-13 yena lokAnkramairjitvA tribhistrIMstridashepsayA | sthApitA jagato mArgAstrivargaprabhavAstrayaH || 1-40-14 yo.antakAle jagatpItvA kR^itvA toyamayaM vapuH | lokamekArNavaM chakre dR^ishyAdR^ishyena vartmanA || 1-40-15 yaH purANe purANAtmA vArAhaM rUpamAsthitaH | viShANAgreNa vasudhAmujjahArArisUdanaH || 1-40-16 yaH purA puruhUtArthe trailokyamidamavyayaH | dadau jitvAsuragaNAnsurANAM surasattamaH || 1-40-17 yena saiMhaM vapuH kR^itvA dvidhA kR^itvA cha tatpunaH | pUrvaM daityo mahAvIryo hiraNyakashipurhataH || 1-40-18 yaH purA hyanalo bhUtvA aurvaH saMvartako vibhuH | pAtAlastho.arNavagataM papau toyamayaM haviH || 1-40-19 sahasrashirasaM brahmansahasrAraM sahasradam | sahasracharaNaM devaM yamAhurvai yuge yuge || 1-40-20 nAbhyAraNyAM samutpannaM yasya paitAmahaM gR^iham | ekArNavajalasthasya naShTe sthAvaraja~Ngame || 1-40-21 yena te nihatA daityAH saMgrAme tArakAmaye | sarvadevamayaM kR^itvA sarvAyudhadharaM vapuH || 1-40-22 garudastenachotsiktaH kAlanemirnipAtitaH | nirjitashcha mayo daityaH tArakashcha mahAsuraH || 1-40-23 uttarAnte samudrasya kSIrodasyAmR^itodadheH | taH shete shAshvataM yogamAsthAya timiram mahat || 1-40-24 surAraNirgarbhamadhatta divyaM tapaH prakarShAdaditiH purANaM | shakraM cha yo daityagaNAvaruddhaM garbhAvasAne nibhR^itaM chakAra || 1-40-25 padAni yo lokamayAni kR^itvA chakAra daityAnsalileshayAMstAn | kritvA cha devAMstridivasya devAMshchakre sureshaM tridashAdhipatye || 1-40-26 pAtrANi dakShiNA dIkShA chamasolUkhalAni cha | gArhapatyena vidhinA anvAhAryeNa karmaNA || 1-4--27 agnimAhavanIyaM cha vedIM chaiva kushaM sruvam | prokShaNIyaM dhruvAM chaiva AvabhR^ithyaM tathaiva cha || 1-40-28 sudhAtrINi cha yashchakre havyakavyapradAndvijAn | havyAdAMshcha surAnyaj~ne kravyAdAMstu pitr^Inapi || 1-40-29 bhAgArthe mantravidhinA yashchakre yaj~nakarmaNi | yUpAnsamitsruchaM somaM pavitrAnparidhInapi || 1-40-30 yaj~niyAni cha dravyANi yaj~nAMshcha sachayAnalAn | sadasyAnyajamAnAMshcha medhyAdIMshcha kratUttamAn || 1-40-31 vibabhAja purA sarvaM pArameShThyena karmaNA | yAgAnurUpAnyaH kR^itvA lokAnanuparAkramat || 1-40-32 kShaNA lavAshcha kAShThAshcha kalAstraikAlyameva cha | muhUrtAstithayo mAsAH pakShAH saMvatsarAstathA || 1-40-33 R^itavaH kAlayogAshcha pramANaM trividhaM triShu | AyuH kShetrANyupachayo lakShaNaM rUpasauShThavam || 1-40-34 trayo varNAstrayo lokAstraividyaM pAvakAstrayaH | traikAlyaM trINi karmANi trayo.apAyAstrayo guNAh || 1-40-35 trayo lokAH purA sR^iShTA yenAnantyena karmaNA | sarvabhUtagaNasraShTA sarvahUtaguNAtmakaH || 1-40-36 nR^iNAmindriyapUrveNa yogena ramate cha yaH | gatAgatAbhyAM yo netA sarvatra jagadIshvaraH || 1-40-37 yo gatirdharmayuktAnAmagatiH pApakarmaNAm | chAturvarNyasya prabhavaH chAturhotrasya rakShitA || 1-40-38 chAturvidyasya yo vettA chAturAshramyasaMshrayaH | digantaro nabhobhUto vAyurApo vibhAvasuH || 1-40-39 chandrasUryamayajyotiryogIshaH kShaNadAntakaH | yatparaM shrUyate jyotiryatparaM shrUyate tapaH || 1-40-40 yaM paraM prAhuraparaM yaH paraH paramAtmavAn | nArAyaNaparA vedA nArAyaNaparAH kriyAH || 1-40-41 nArAyaNaparo dharmo nArAyaNaparA gatiH | nArAyaNaparaM satyaM nArAyaNaparaM tapaH || 1-40-42 nArAyaNaparo mokSho nArAyaNaparAyaNam | AdityAdistu yo divyo yashcha daityAntako vibhuH || 1-40-43 yugAnteShvantako yashcha yashcha lokAntakAntakaH | seturyo lokasetUnAM medhyo yo medhyakarmaNAm || 1-40-44 vedyo yo vedaviduShAM prabhuryaH prabhavAtmanAm | somabhUtastu saumyAnAmagnibhUto.agnivarcasAm || 1-40-45 manuShyANAM manobhUtastapobhUtastapasvinAm | vinayo nayavR^ittInAM tejastejasvinAmapi | sargANAM sargakArashcha lokaheturanuttamaH || 1-40-46 vigraho vigrahArhANAM gatirgatimatAmapi | AkAshaprabhavo vAyurvAyuprANo hutAshanaH || 1-40-47 devA hutAshanaprANAH prANO.agnermadhusUdanaH | rasAdvai shoNitaM jAtaM shoNitAnmAMsamuchyate || 1-40-48 mAMsAttu medaso janma medaso.asthIni chaiva hi | asthno majjA samabhavanmajjAtaH shukrameva cha || 1-40-49 shukRAdgarbhaH samabhavadrasamUlena karmaNA | tatrApAM prathamo bhAgaH sa saumyo rAshiruchyate || 1-40-50 garbhoShmasaMbhavo.agniryo dvitIyo rAshiruchyate | shukraM somAtmakaM vidyAdArtavaM viddhi pAvakam | bhAgau rasAtmakau hyeShAM vIryaM cha shashipAvakau || 1-40-51 kaphavarge bhavechChukraM pittavarge cha shoNitam | kaphasya hR^idayaM sthAnaM nAbhyAM pittaM pratiShThitam || 1-40-52 dehasya madhye hR^idayaM sthAnaM tanmanasaH smR^itam | nAbhikoShThAntaraM yattu tatra devo hutAshanaH || 1-4-53 manaH prajApatirj~neyaH kaphaH somo vibhAvyate | pittamagniH smR^itaM hyetadagnIShomAtmakam jagat || 1-40-54 evaM pravartate garbhe vardhite.ambudasannibhe | vAyuH praveshaM saMchakre saMgataH paramAtmanA || 1-40-55 tato.a~NgAni visR^ijati bibharti parivardhayan | sa pa~nchadhA sharIrastho bhidyate vardhate punaH || 1-40-56 prANo.apAnaH samAnashcha udAno vyAna eva cha | prANaH sa prathamaM sthAnaM vardhayanparivartate || 1-40-57 apAnaH pashchimaM kAyamudAnordhvaM sharIriNaH | vyAno vyAyachCHate yena samAnaH sannivartayet | bhUtAvAptistatastasya jAyatendriyagocharAt || 1-40-58 pR^ithivI vAyurAkAshamApo jyotishcha pa~nchamam | tasyendriyANi viShTAnisvaM svaM yogaM prachakrire || 1-40-59 pArthivaM dehamAhustaM prANAtmAnaM cha mArutam | ChidrANyAkAshayonIni jalAtsrAvaH pravartate || 1-40-60 jyotishchakShushcha tejAtmA teShAM yantA manaH smR^itaH | grAmAshcha viShayAshchaiva yasya vIryAtpravartitAH || 1-40-61 ityevaM puruShaH sarvAnsR^ija.nLLokAn sanAtanAn | kathaM loke naidhane.asminnaratvaM viShNurAgataH || 1-40-62 eSha me saMshayo brahmannevaM me vismayo mahAn | kathaM gatirgatimatAmApanno mAnuShIM tanum || 1-40-63 shruto me svasvavaMshasya pUrveShAM chaiva saMbhavaH | shrotumichChAmi viShNostu vR^iShNInAM cha yathAkramam || 1-40-64 AshcharyaM paramaM viShNurdevairdaityaishcha kathyate | viShNorutpattimAshcharyaM mamAchakShva mahAmune || 1-40-65 etadAshcharyamAkhyAnaM kathayasva sukhAvaham | prakhyAtabalavIryasya viShNoramitatejasaH | karma chAshcharyabhUtasya viShNostattvamihochyatAm || 1-40-66 iti shrImanmahAbhArate khileShu harivaMshe harivaMshaparvaNi varAhotpattivarNane chatvAriMsho.adhyAyaH