##Harivamsha Maha Puranam - Part 3 - Bhavishya Parva Chapter 54 Description of the Battle Itranslated by G. Schaufelberger schaufel @ wanadoo.fr November 18, 2008## Proof-read by K S Rmachandran, ramachandran_ksr @ yahoo.ca. If you find any errors compared to Chitrashala Press edn, send corrections to A. Harindranath harindranath_a @ yahoo.com ---------------------------------------------------------------- atha chatuHpa~nchAshattamo.adhyAyaH devAsurayostumulayuddhasya yaj~narUpeNa varNanam vaishampAyana uvAcha ubhayoH senayo rAjanbhUyo yuddhamavartata | nAdena sa~nchAlayatAM trailokyamidamavyayam ||3-54-1 gomukhADambarANAM cha bherINAM murajaiH saha | jhallarIDiNDimAnAM cha vyashrUyanta mahAsvanAH ||3-54-2 pravR^itto yuddhayaj~naste tumulo lomaharShaNaH | raNamadhye mahAnAdaH svargIyaH shUrasaMmataH ||3-54-3 yuddhayaj~nasya netAbhUtprahrAdo daityasattamaH | virochanastathAdhvaryuryuddhayaj~napravartakaH ||3-54-4 hotA chaivAtra namuchirvritraH stotropakalpakaH | mantrA daityAH samAkhyAtA yaj~nakarmaNi tatra vai ||3-54-5 anuyAtashcha pitR^ibhiradhiko vA parAkramaiH | yaj~ne tatrAbhavadbANaH saMyuge chopatiShThate ||3-54-6 aindraM pAshupataM brAhmaM sthUNAkarNaM sudurjayam | mantrAstatrAbhyavartanta sAddhvanuhrAdayojitAH ||3-54-7 udgAtA cha mayaH shrImAnsthitaH shatrubhaya~NkaraH | vinadanditijashreShTho devAnIkaM vyadArayat ||3-54-8 balistu rAjA dyutimAntsvayaM tatra mahAsuraH | jApyairhomaishcha saMyukto brahmatvamakarotprabhuH ||3-54-9 raNAgnirjvalito ghoro vairendhanasamIritaH | hUyate tvasuraistatra devo viShNuH suraiH saha ||3-54-10 sha~NkhashabdaiH sutumulairbherINAM cha mahAsvanaiH | udghuShTaM vimalaM chaiva brahmanyaM suprayujyate ||3-54-11 balashcha balakashchaiva pulomA cha mahAsuraH | prashastaM cha samaM kR^itvA satraM samyakprachakrire ||3-54-12 kalmAShadaNDavimalA vipulA rathapa~NktayaH | yUpAshscha samakalpanta yuddhayaj~ne mahAphale ||3-54-13 karNanAlIkanArAchA vatsadantopabR^iMhikAH | tomarAH somakalashA vichitrANi dhanUMShi cha ||3-54-14 asthInyatra kapAlAni puroDAshAH shirAMsi cha | AjyaM cha raudraM rudhiraM tasminyaj~ne.abhihUyate ||3-54-15 idhmAH paridhayastatra prastArA vipulA gadAH | hayagrIvosilomA cha rAhuH keshI cha dAnavaH ||3-54-16 virochanashcha jambhashcha kujambhashcha mahAbalaH | sadasyAstatra tu makhe viprachittistu vIryavAn ||3-54-17 iShavastu sruvAstatra rathAkShasadR^ishAH shubhAH | dhanuShkoTyo dhanujyAshcha sruvastatra mahAmakhe ||3-54-18 pratiprAsthAnikaM karma vR^iShaparvAkarodiha | dIkShitastatra tu balistasya patnI mahAchamUH ||3-54-19 shambarastatra shAmitramakarodditinandanaH | atirAtre mahAbAhurvitate yaj~nakarmaNi ||3-54-20 dakShiNAstasya yaj~nasya kAlanemirmahAsuraH | vaitAne karmaNi vibhoryaH khyAto havyavADiva ||3-54-21 tridashAnAM tu sainyasya sharIrairgatajIvitaiH | tasminyaj~ne tu savanaM vardhate daityanirmitam ||3-54-22 devAnAM rudhiraM sa~Nkhye papurugrA diteH sutAH | nardamAnAH pramuditAH somapAnaM raNAdhvare ||3-54-23 yadA balirmahAdaityo vijetA samare surAn | tadA hyavabhR^itho yaj~ne bhaviShyati na saMshayaH ||3-54-24 mahAsurendrapatayo yajvAno bhUridakShiNAH | vedavanto vR^ittavantaH shUrAH sarve tanutyajaH ||3-54-25 trailokyaharaNe sR^iShTA yuddhayaj~nAya dIkShitAH | baddhakR^iShNAjinAH sarve vratino mu~njadhAriNaH ||3-54-26 ekanishchayakAryAshcha trailokyajayakA~NkShiNaH | suradAnavadaityAnAM shabdaH samabhavanmahAn ||3-54-27 nAnAyudhavihastAnAM tvaritAnAM pradhAvatAm | kShveDitotkruShTaninadairgajabR^iMhitaniHsvanaiH ||3-54-28 rathanemisvanairghoraistumulaH sarvato.abhavat | sha~NkhadundubhinirghoshairhayaheShitaniHsvanaiH ||3-54-29 hayANAM heShamANAnAM dAnavAnAM cha garjatAm | kShveDitotkruShTaninadaiH pANipAdaravaistathA ||3-54-30 dAnavAnAM pareShAM cha shastravanti mahAnti cha | samare bhImakarmANi sainyAni prachakAshire ||3-54-31 tato nAgA rathAshchaiva jAmbUnadavibhUShitAH | bhrAjamAnA vyarAjanta meghA iva savidyutaH ||3-54-32 R^iShTishaktigadAstIkShNashUlashaktiparashvadhAH | chAru vibhrAjire tatra teShvanIkeShu bhAgashaH ||3-54-33 rathA bahuvidhAkArAH shatasho.atha sahasrashaH | hemaprachChannashikharA jvalanta iva pAvakAH ||3-54-34 dAnavAnAM surANAM cha samAlokyanta sainikAH | kA~nchanaiH kavachaiH sarve jvalitArkasamaprabhaiH ||3-54-35 sannaddhAH samadR^ishyanta jyotIMShi gagane yathA | udyatairAyudhaishchitraistalabaddhAH kalApinaH | R^iShabhAkShAH suragaNAshchamUmukhagatA babhuH | 3-54-36 nAnAvarNAH patAkAshcha dhvajamAlAshcha saMyuge ||3-54-37 yuddhyatAM raNashauNDAnAmIrayAmAsa mArutaH | dhvajAla~NkAravastrANi kavachAni cha rashmibhiH ||3-54-38 bhAsayAmAsa sarvANi rashmivarNAni rashmivAn | sarveShAmaprameyANAM balAnAM pAdachAriNAm ||3-54-39 rajaH prachChAdayAmAsa patrorNaM pANDuraM dishaH | divyAyudhadharAH sarve dIptAyudhaparichChadAH ||3-54-40 pratitastambhire.anyonyamanIkaM pratyanIkataH | girikUTochChrayAH sarve tadA te devadAnavAH ||3-54-41 anyonyamabhinighnanto raNasthAshchitrayodhinaH | [ udyatairAyudhaishchitraistalabaddhAH patAkinaH ] bANaiH suruchiraistIkShNaiH patravAjairdurAsadaiH ||3-54-42 mudgarairmusalaiH shUlairayastuNDairulUkhalaiH | vajrairashanikalpaishcha khaDgavR^ikShAdibhistathA ||3-54-43 tathA pravartite teShAM vimarde.adbhutavikrame | sAvitrasya vadhaM prepsurbANo jagrAha kArmukam ||3-54-44 sharajAlena divyena chChAdayAnaH surottamam | mantrairhuta ivArchiShmAnsaMprajajvAla tejasA ||3-54-45 sAgarAbhAM mahAsenAM devAnAM daityapu~NgavaH | saMshoShayati bANaughairarkAMshubhirivArNavam ||3-54-46 mArutaH sumahAvegaH sAvitraH shaktimuttamAm | chikShepa baliputrAya shakro.ashanimivAdraye ||3-54-47 apAtantI cha sA shaktirmaholkajvalitA iva | dvidhA ChinnA kShurapreNa bANenAdbhutakarmaNA ||3-54-48 hatAyAmatha shaktyAM tu sAvitro devasattamaH | vishvakarmakR^itaM divyaM sutIkShNaM dAnavArdanam ||3-54-49 supInadhAraM vimalaM vipulaM chandravarchasam | agR^ihNAnnishitaM khaDgamAshIviShamivoragam ||3-54-50 taM gR^ihItvA raNamukhe prajvalantaM mahAprabham | bANAbhyAshe mahAtejAH khaDgapANiravasthitaH ||3-54-51 sa taM sthitamathAlakShya sAvitraM balinandanaH | lohitAkShaM mahAkAyaM chikShepa cha nanAda cha ||3-54-52 tato.arkakiraNAkArAnashanipratimA~nChitAn | saMdadhe chAshu baNaughAnAshIviShashilImukhAn ||3-54-53 rukmapu~NkAnpradIptAgrAnugravegAnala~NkR^itAn | AkarNapUrAMshchikShepa sharAnugrAntsamantataH ||3-54-54 dR^iDhachApaprayuktAste sharA vaishvAnaraprabhAH | sAvitraM ChAdayAmAsuH kailAsamiva toyadAH ||3-54-55 sa~nChAdyamAnaH shastraughairbANena balisUnunA | parA~NmukhaH suravaraH prayAtaH sarathadhvajaH ||3-54-56 parAjitya sa sAvitraM bANaH paramaharShitaH | pragR^ihya kArmukaM ghoraM gataH shakrarathaM prati ||3-54-57 balashchApyasurashreShThaH pragR^ihya mahatIM gadAm | dhruvAya vasave mUrdhni raudrAM chikShepa dAnavaH ||3-54-58 tasya nirmathitaM tvaMse hemachitraM cha varma vai | gadAvegena bhImena dhruvasya samare tadA ||3-54-59 sheShAshcha vasavaH sarve divyAstrairghoradarshanaiH | prAchChAdayanraNe daItyamAdityamiva toyadAH ||3-54-60 tataH saMmardito bANairbalo dAnavasattamaH | avAtaradrathAttasmAdgadAmudyamya vegavAn ||3-54-61 pAtayAmAsa shatrUNAM samAvidhya mahAsuraH | dishaH prAdrAvayatsarvAMstridashAntsA mahAgadA ||3-54-62 indrAshanirivendreNa pravR^iddhAH sumahAsvanAH | tasyAH savidyudghoShAyAstena shabdena vepitAH ||3-54-63 vyadravanta paribhraShTA rathebhyo rathinastadA | tadudIrNaM rathAnIkaM sUryAbhaM meghaniHsvanam ||3-54-64 devAnAM sharadhArAbhiH samantAdabhyavarShata | kShurakairvishikhairbhallairvatsadantaiH shilImukhaiH ||3-54-65 muhurmuhurmahAtejAH pratyavidhyanmahAsurAn | balAkastu gadApANirvyAditAsya ivAntakaH ||3-54-66 taDidgaNArkasadR^isho vaishvAnara ivAparaH | pibanniva sharaughAMstAndevachApasamuchChritAn ||3-54-67 abhyadravata daityendro mahArNava ivAparaH | avasphUrjandishaH sarvAH svena vIryeNa dAnavaH ||3-54-68 arujaMstridashAndaityaH siMdhuvegAnnagA iva | samudrastarasA devAnvAyurvR^ikShAnivaujasA ||3-54-69 shamayaMshcha maheShvAsAnvasubhyAM samasajjata | ApashchaivAnilashchaiva vavarShaturariMdamau ||3-54-70 sharavarShANi dIptAni meghAviva paraMtapau | kShiptAMstAnvishikhAndIptAnantarikShe sa chichChide ||3-54-71 amR^iShyamANastatkarma dhruvastamabhidudruve | tau pR^ithakCharavarShAbhyAmanyonyamabhijaghnatuH ||3-54-72 uttamAbhijanau shUrau devadaityau yashaskarau | tau nakhairiva shArdUlau dantairiva mahAdvipau ||3-54-73 rathashaktibhiranyonyaM vishikhaishchApyakR^intatAm | nirbhindantau cha gAtrANi vilikhantau cha sAyakaiH ||3-54-74 stambhayantau cha balinau pratudantau sthitau raNe | charantau vividhAnmArgAnmaNDalAni cha bhAgashaH ||3-54-75 mudgarairjaghnatuH kruddhAvanyonyamabhimAninau | asibhyAM charmaNI divye vipule cha sharAsane ||3-54-76 nikR^ityAchalasa~NkAshau bahuyuddhaM prachakratuH | vyUDhoraskau dIrghabhujau niyuddhakushalAvubhau ||3-54-77 bAhubhiH samasajjetAmAyasaiH parighairiva | tayorAsIdbhujAghAtairnigrahaH pragrahastathA ||3-54-78 atIva bhImaH saMhrAdo vajraparvatayoriva | dvipAviva viShANAgraiH sR^i~Ngairiva mahAvR^iShau | anyonyamabhisaMrabdhau muhUrtaM paryakarShatAm ||3-54-79 tataH parAjito devo balAkena tathA dhruvaH | rathaM tyaktvA bhayAttasya pranaShTaH prA~Nmukho vasuH ||3-54-80 iti shrImahAbhArate khileShu harivaMshe bhaviShyaparvaNi vAmanaprAdurbhAve devAsurayuddhe chatuHpa~nchAshattamo.adhyAyaH